Galeria Polskich wydarzen na Wschodzie	Dary Computerow dla Polskich Szkol na Wschodzie
Listy z Podziekowaniami za dary	Raport z dzialalnosci w 2001 roku

Wszystkie Donacje Prosimy Przekazywac na Address: Komitet Pomocy Polakom na Wschodzie
3424 W. Adams Blvd., Los Angeles, CA 90018
Telefon/Fax: (323)933-1046
or Email to:donations@poloniacal.org

---

Prezes Frank Kosowicz

W czerwcu 2001 roku Komitet Pomocy Polakom na Wschodzie obchodzil dwunasta rocznice powstania Komitetu. Przez ostatnie dwanascie lat Komitet pod przewodnictwem zalozyciela i prezesa Franciszka Kosowicza organizowal pomoc dla Polakow na terenach bylych republik radzieckich.

            Utworzenie Komitetu wyrazalo glebokie uczucia zrozumienia, wspolczucia i checi pomocy Polakom rozrzuconym po europejskich i azjatyckich republikach bylego ZSRR. Polacy ci nie maja mozliwosci powrotu do ojczystego kraju, a polityka w stosunku do mniejszosci narodowych, a wiec takze Polakow, w niezaleznych republikach malo rozni sie od polityki Sowietow. Wielu Polakow znalazlo sie  w poludniowej Kalifornii po przejsciu przez Zwiazek Radziecki, wielu pozostawilo tam rodziny i posiadlosci. Oni wszyscy pamietaja okrutne  czasy deportacji, glodu i ponizenia. Wlasnie oni byli pierwszymi ktorzy pragneli pomoc ich rodakom pozostalym na nieludzkej ziemi.

Druga Wojna Swiatowa i walczace ze soba totalitarne systemy komunistyczny i hitlerowski przemieszczaly miliony ludzi bez wzgledu na ich korzenie i przynaleznosc panstwowa. Sowieci na zajetych przez nich terenach deportowali miliony Polakow w glab Zwiazku Radzieckiego, do dalekich wschodnich republik Kazachstanu, Gruzji i na Syberie. Traktat Jaltanski nie skorygowal tej niezwyklej sytuacji ale ja poglebil. Polacy ze wschodnich terenow II Rzeczpospolitej Polski pozostali rozrzuceni po bylym ZSRR i wbrew ich woli zmuszeni byli do pozostania w ich miejscach zsylek.

            W koncu lat osiemdziesiatych, w czasie dosc szybko postepujacych przemian w Zwiazku Radzieckim, powstaly mozliwosci kontaktowania sie z ludnoscia polska zamieszkala, nie z wlasnej woli, na olbrzymich terenach bylych republik, a nawet zaistniala  mozliwosc udzielenia im pomocy. Wlasnie wowczas grupa Polakow w Los Angeles, Riverside i Orange postanowila pomoc ich rodakom. Zorganizowano Komitet Pomocy Polakom w Rosji. Juz w marcu 1989 roku pani Grazyna Lipinska zwrocila sie do Franciszka Kosowicza o zorganizowanie pomocy dla Polakow na Wschodzie. Pani Grazyna Lipinska jest autorka slynnej ksiazki p.t. “Jesli zapomne o nich”; spedzila dwa lata w sowieckich wiezieniach w czasie pierwszej okupacji sowieckiej w latach 1939 – 41, a w lipcu 1944 roku zostala ponownie aresztowana w Minsku bialoruskim i spedzila nastepnych ponad 12 lat w sowieckich wiezieniach i lagrach, z ktorych wrocila do Polski w 1956 roku. Pani Lipinska byla w konspiracji w latach wojny, miala pseudonim “Danuta” a obecny prezes Komitetu byl jej podkomendnym.

            W kwietniu 1989 roku na kolezenskim zebraniu Kola Zolnierzy Armii Krajowej w goscinnym domu panstwa Galezowskich w Whittier w Kalifornii, z okazji Wielkanocy Franciszek Kosowicz zdecydowal przeprowadzic zbiorke na pomoc Polakom w Rosji. Zbiorka przyniosla $250. Zachecony takim rezultatem pan Kosowicz opisal sytuacje naszych rodakow na utraconych wschodnich ziemiach polskich i w wielu republikach sowieckich na dorocznym walnym zebraniu Kongresu Polonii Amerykanskiej wydzial Poludniowa Kalifornia w czerwcu 1989 roku. Wniosek o powolanie Komitetu Pomocy Polakom w Rosji entuzjastycznie poparli panowie Michal Zawadzki, Mieczyslaw Dutkowski i Jozef Ladowicz. Wniosek zostal przyjety jednoglosnie. Franciszek Kosowicz zostal wybrany prezesem Komitetu; innymi czlonkami Komitetu zostali: Michal Zawadzki, Jozef Ladowicz i Mieczyslaw Dutkowski.

            Po dwunastu latach Komitet sklada sie z 13 czlonkow. Prezesem Komitetu jest Franciszek Kosowicz, wiceprezesem Tadeusz Maciejowski, skarbnikiem Franciszek Zurawski, sekretarzem Hanka Gutkowska. Czlonkami Komitetu sa: Grazyna Dabrowska, Theresa Dudzick, Mieczyslaw Dutkowski, Zbigniew Kowalski, Jozef Ladowicz, Zbyslaw Petryka i Lech Pisarski. Honorowymi czlonkami sa: Zofia Adamowicz i Roman Liwak. W pierwszych latach brali udzial w dzialalnosci Komitetu Rajmund Maks, Marek Trocinski i Krystyna Zielkiewicz.

            Celem Komitetu bylo i jest zbieranie funduszy na pomoc naszym rodakom w bylych republikach radzieckich. Poczatkowo pomoc ta byla minimalna i skierowana do nielicznych osob lub organizacji polonijnych zarowno swieckich jak i religijnych. Kosciol katolicki najczesciej stawal sie centrum odrodzenia religijnego i narodowosciowego. Organizowanie polskiej edukacji bylo mozliwe dzieki poswieceniu wielu nauczycieli, nikle srodki materialne pochodzily od niezwykle zubozalej ludnosci. Pomoc materialna Polakow w Kalifornii byla bardzo cenna, mimo ograniczonych funduszy dostarczala olbrzymiego moralnego poparcia, jakze waznego w niezwykle trudnych warunkach.

            Komitet otrzymuje niezliczone listy z prosbami o pomoc. Listy pochodza od organizacji polonijnych, szkol, polskich organizacji kulturalno-oswiatowych, od organizacji religijnych, parafii, organizacji dobroczynnych i od prywatnych osob. Listy pisza nasi Rodacy z Litwy, Lotwy, Ukrainy, Bialorusi, Rosji, Gruzji, Kazachstanu i innych bylych republik radzieckich. Z malych miasteczek i wiosek jak naprzyklad Rezekne, Bujwidze, Iwieniec, Nieswiez, Wolkowysk, Slonim i z duzych miast jak Wilno, Ryga, Lwow, Moskwa, Minsk, Zytomierz, Kamieniec Podolski, Karaganda. Wszedzie gdzie Polacy organizuja sie i staraja sie utrzymac narodowe tradycje napotykaja trudnosci i poszukuja pomocy. Komitet nie jest w stanie pomoc wszystkim proszacym o pomoc. Sposrod otrzymanych prosb Komitet wybiera najbardziej godne pomocy i gdzie ta pomoc moze byc przekazana. Komitet otrzymuje listy z podziekowaniami za otrzymana pomoc. Wzruszajace listy ze slowami wdziecznosci za pomoc materialna i moralna, jakiej ta pomoc jest wyrazem.

            Polacy na Wschodzie pragna utrzymac swoja tozszamosc narodowa, kulturalna i duchowa, co bylo niezwykle trudne w Zwiazku Radzieckim, co jest nadal bardzo trudne w niezaleznych republikach, gdzie nasi rodacy stanowia mniejszosc najczesciej dyskryminowana. Komitet szybko przekonal sie , ze przesylanie pomocy finansowej jest trudne, a w naturze bardzo kosztowne, lub wrecz niemozliwe. Rzady w niezaleznych republikach stwarzaly trudnosci przez nakladanie cel i czesto przesladowaly i dyskryminowaly jej odbiorcow otrzymujacych pomoc z Zachodu. Jak na przyklad uzywane ksiazki przeslane do Wilna dla Polskiego Uniwersytetu zostaly oclone w tranzycie przez Polske mimo protestow Komitetu.

            Wladze polskie nie maja mozliwosci sprowadzenia Polakow do ich ojczystego kraju i dlatego wszelka pomoc zarowno z kraju jak i z zagranicy jest tak bardzo pozadana. Nie ogranicza sie ona do materialnego poparcia, sam  fakt, ze ci Polacy nie zostali zapomniani przez ich rodakow jest wielkim poparciem moralnym. Na terenach bylego ZSRR, w samej Rosji i niezaleznych republikach zamieszkuje ponad 3.5 miliona Polakow.

            Praca Komitetu szla w trzech zasadniczych kierunkach. Pierwszym bylo uswiadomienie spoleczenstwa polskiego  w poludniowej Kalifornii i ewentualnie w calych Stanach Zjednoczonych o niezwykle trudnych warunkach zycia Polakow na Wschodzie. Drugim bylo zbieranie funduszy i innej pomocy materialnej. Trzecim bylo przesylanie  pomocy w najbardziej pozytecznych formach.

            Komitet informowal Polonie Amerykanska na spotkaniach, w prasie, w audycjach radiowych o specyficznych warunkach zycia Polakow w wielu miejscowosciach bylych republik radzieckich. Razem z tymi informacjami przedstawiano potrzeby Polakow i sposoby przekazywania pomocy do polskich organizacji swieckich i religijnych. Potrzeby te byly roznorodne i Komitet nie mogl nawet marzyc o zaspokojeniu wszystkich potrzeb. Wobec tego zdeydowano popierac szkolnictwo polskie, organizacje religijne jako bardzo czesto jedyne polskie instytucje na danym terenie i szczegolne przypadki jak np. nauczycieli na kursach czy dzieci na koloniach w Polsce.

Komitet organizowal dochodowe imprezy: wieczory braterstwa, pikniki, loterie i wysylanie apeli o poparcie. Polacy w Kalifornii i w USA sa swiadomi, ze ta pomoc to nie tylko srodki materialne ale takze prog nadziei, moralne poparcie i poczucie braterstwa wsrod Polakow bez wzgledu na szerokosc geograficzna pod ktora obecnie zyja.

W dwunastoletnim okresie dzialalnosci Komitetu udzielono pomocy do kilkuset srodowisk polskich na Wschodzie w dziewieciu krajach. Miedzy innymi Komitet poparl 100 parafii, ponad 40 szkol i wiele osrodkow kulturalno oswiatowych. Udzielono pomocy 491 nauczycielom, 27 stypendystom. Przekazano 22 zestawow audio-wizualnych, 157 zestawow komputerowych. Wiele srodowisk polskich otrzymalo pomoc kilkakrotnie.

Ponizsza tablica przedstawia wielkosc udzielonej pomocy w przeciagu dwunastu lat dzialalnosci Komitetu.       

            W ciagu dwunastu lat Komitet przekazal pomoc pieniezna  w wysokosci $267,519 i pomoc materialna oceniana na $125,200 do ponad 400 osrodkow polskich na Wschodzie. Efekty dzialalnosci Komitetu mozemy przedstawic z perspektywy czasu. W 1989 roku, pierwszym roku dzialalnosci zebrano i przekazano $250.

Po szesciu latach w 1995 roku pomoc finansowa wyrazala sie suma $21,844, a pomoc materialna oceniano na $22,500. Po dwunastu latach w roku 2000 pomoc pieniezna wynosila $41,489, a pomoc materialna ocenia sie na ponad $50,000. W ostatnim roku przeslano do szkol polskich na Litwie, Lotwie, i Bialorusi 103 pelne zestawy komputerowe.

           

Dzialalnosc Komitetu wyrazona przekazana pomoca pieniezna i inna pomoca materialna.

Rok	Pomoc pieniezna	Inna pomoc	Uwagi
1989	$250
1990	$3,000	8,800 rozancow
1991	$1,700	8,200 rozancow, ksiazki i witaminy
1992	$17,390	Leki, witaminy, 72 maszyny do pisania, 2 komputery
1993	$17,605	Komputer i wideoteka	Wizyta na Bialorus*
1994	$23,675	Telewideo i wyposazenie stolarni	Wizyty na Bialorus i na Litwe*
1995	$21,844	Pianino i 3 telewideo	Wizyty do Lwowa i na Ukraine*
1996	$21,088	Ksiazki i 7 telewideo	Wizyty do Lwowa i na Ukraine*
1997	$29,000	Komputery, wideo
1998	$31,207	Komputery, autobus, pomoce szkolne i 7 kompletow audio-wideo
1999	$43,171	Komputery, sprzet audio-wizualny i telewizja satelitarna	Doreczenie komputerow na Litwe* Wizyty do Lwowa i na Ukraine*
2000	$41,489	103 komputery, 2 zestawy TV satelitarnej
2001 do czerwca	$16,100
Ogolna Suma	$267,519	Oceniana na sume $125,200	*Wizyty sa dokonywane na wlasny koszt czlonkow Komitetu

Dobroczynna praca Komitetu byla i jest mozliwa jedynie dzieki ofiarnosci spoleczenstwa polskiego w Kalifornii i w wielu innych stanach. Zwracamy sie z apelem o hojnosc wsrod naszych Rodakow. Dzieki Waszej ofiarnosci bedziemy mogli pomoc naszym Rodakom rozproszonym na olbrzymich terenach bylego Zwiazku Radzieckiego.
Dziekujemy za pomoc i polecamy sie Panstwa pamieci...
Komitet Pomocy Polakom Na Wschodzie
3424 W. Adams Blvd., Los Angeles, CA 90018
Telefon/Fax: (323)933-1046
or Email to: helppols@poloniacal.org